Overzicht van de scootmobielmarkt: segmenten, typen en aanbodstructuur in Nederland

De Nederlandse scootmobielmarkt bestaat niet uit één uniforme productgroep. Wie het beschikbare aanbod bekijkt, ziet verschillende marktsegmenten naast elkaar: van compacte scootmobielen voor kortere afstanden tot grotere uitvoeringen die zijn ingericht op langere ritten, meer comfort en intensiever buitengebruik.

Daarnaast wordt het aanbod onderverdeeld naar onder meer aantal wielen, formaat, snelheid, accucapaciteit, opvouwbaarheid en gebruiksomgeving. Daardoor kunnen twee scootmobielen die op het eerste gezicht tot dezelfde productgroep behoren in de praktijk een heel andere positie binnen de markt innemen.

Voor een goed beeld van de markt is het daarom nuttiger om niet uitsluitend naar individuele modellen te kijken, maar vooral naar segmenten, productcategorieën en de manier waarop het aanbod is opgebouwd.

Drie globale marktsegmenten

Hoewel fabrikanten en aanbieders niet allemaal dezelfde segmentindeling gebruiken, kan het Nederlandse aanbod globaal worden verdeeld in een compact segment, een middensegment en een zwaarder of uitgebreider segment.

Deze indeling is geen kwaliteitsrangorde. Een compact model kan binnen een bepaalde gebruikssituatie juist geschikter zijn dan een veel grotere scootmobiel. De segmenten laten vooral zien hoe fabrikanten verschillende behoeften binnen de markt bedienen.

Compact en licht segment

Aan de compacte kant van de markt bevinden zich modellen waarbij beperkte afmetingen, laag gewicht en eenvoudige bediening belangrijke eigenschappen zijn.

Binnen dit aanbod vallen onder andere scootmobielen die bedoeld zijn voor kortere ritten, gebruik rondom huis of situaties waarin transporteerbaarheid belangrijk is. Sommige modellen zijn demontabel of opvouwbaar, terwijl andere vooral door hun relatief geringe afmetingen makkelijk te manoeuvreren zijn.

De nadruk ligt doorgaans minder op maximale actieradius en uitgebreid rijcomfort en meer op praktische inzetbaarheid.

Middensegment

Het middensegment is aanzienlijk breder. Hier komen verschillende gebruiksprofielen samen en ontstaat meer variatie in onder meer:

• accucapaciteit;
• wielbasis;
• vering;
• stoeluitvoering;
• snelheid;
• actieradius;
• bandenmaat;
• accessoires.

Binnen dit segment bevinden zich zowel driewiel- als vierwielscootmobielen en zowel relatief compacte als duidelijk grotere uitvoeringen.

Het middensegment vormt daardoor geen homogene categorie. Juist hier is zichtbaar hoe fabrikanten verschillende combinaties maken van comfort, bereik, afmetingen en rijgedrag.

Zwaardere en uitgebreidere uitvoeringen

Aan de andere kant van de markt bevinden zich grotere scootmobielen die meer gericht zijn op buitengebruik en langere afstanden.

Deze uitvoeringen hebben vaak een langere wielbasis, grotere wielen, uitgebreidere vering en meer ruimte voor grotere accupakketten. Ook het totale voertuiggewicht en de buitenmaten liggen doorgaans hoger.

Binnen dit segment neemt bovendien het aantal mogelijke configuraties en accessoires vaak toe. Daardoor kan één basisuitvoering in verschillende vormen op de markt worden aangeboden.

Driewielers en vierwielers vormen afzonderlijke aanbodgroepen

Een van de duidelijkste onderverdelingen binnen de markt is die tussen drie- en vierwielscootmobielen.

Driewielers en vierwielers verschillen niet alleen in constructie, maar worden binnen het aanbod ook voor verschillende gebruikssituaties gepositioneerd.

Driewielscootmobielen hebben door hun configuratie vaak andere eigenschappen op het gebied van draaicirkel en manoeuvreerbaarheid. Vierwielscootmobielen hebben een andere wielopstelling en daarmee een andere stabiliteitsbasis.

Wie eerst meer achtergrond wil over de verschillende soorten scootmobielen kan daarvoor het overzicht op ScootmobielWiki raadplegen. Daar staat de productindeling centraal, terwijl Bazaar vooral kijkt naar de positie van die categorieën binnen het totale aanbod.

Naast het aantal wielen ontstaan binnen beide groepen vervolgens weer subsegmenten op basis van formaat, snelheid, bereik en uitvoering.

Compact, opvouwbaar en transporteerbaar aanbod

Een afzonderlijk deel van de markt bestaat uit modellen waarbij vervoer en opslag een belangrijke rol spelen.

Daarbij kunnen verschillende constructies voorkomen:

• volledig opvouwbare scootmobielen;
• gedeeltelijk inklapbare modellen;
• demontabele modellen;
• compacte vaste uitvoeringen.

Deze producten hoeven niet automatisch tot hetzelfde prijs- of kwaliteitssegment te behoren. De gemeenschappelijke factor is vooral dat fabrikanten bij het ontwerp relatief veel aandacht besteden aan formaat en transporteerbaarheid.

Hierdoor vormt binnen de totale scootmobielmarkt feitelijk een eigen aanbodgroep.

Scootmobielen voor langere afstanden

Aan de andere kant bestaat een duidelijke categorie scootmobielen waarbij actieradius en buitengebruik een belangrijker onderdeel van de marktpositionering vormen.

Binnen deze groep worden doorgaans grotere accupakketten gecombineerd met een voertuigconstructie die meer gericht is op langere ritten.

De verschillen tussen modellen kunnen aanzienlijk zijn. Niet alleen de opgegeven accucapaciteit verschilt, maar ook voertuiggewicht, aandrijving, banden, snelheid en de mogelijkheid om verschillende accupakketten te kiezen.

Voor Bazaar is vooral relevant dat actieradius daarmee niet één los productkenmerk is, maar ook een manier waarop het aanbod wordt gesegmenteerd.

Overdekte scootmobielen als afzonderlijk marktsegment

Een relatief opvallende aanbodcategorie wordt gevormd door overdekte scootmobielen.

Deze voertuigen staan qua uitstraling en uitvoering verder af van de klassieke open scootmobiel. Afhankelijk van het voertuig kunnen onder andere een carrosserie, voorruit, dak, deuren, verlichting en andere comfortvoorzieningen aanwezig zijn.

Daarmee ontstaat binnen de markt een overgangsgebied tussen traditionele scootmobielen en meer gesloten lichte mobiliteitsvoertuigen.

Dit segment laat goed zien waarom de Nederlandse scootmobielmarkt steeds moeilijker uitsluitend kan worden ingedeeld aan de hand van drie- of vierwielmodellen.

Accu’s als onderdeel van de aanbodstructuur

Ook het gebruikte accusysteem zorgt voor verdere differentiatie.

Binnen het aanbod komen verschillende batterijtechnologieën en capaciteiten voor. Sommige modellen worden standaard met één accupakket aangeboden, terwijl andere uitvoeringen meerdere accukeuzes kennen.

Voor de marktstructuur betekent dit dat hetzelfde voertuig soms in verschillende bereiksklassen terecht kan komen afhankelijk van de gekozen configuratie.

De accu moet daarom niet alleen worden gezien als technisch onderdeel, maar eveneens als een element waarmee fabrikanten en aanbieders verschillende varianten binnen hun assortiment creëren.

Comfort en uitrusting creëren nieuwe subsegmenten

Een vergelijkbaar effect ontstaat door comfort- en uitrustingsopties.

Denk bijvoorbeeld aan:

• verschillende stoeluitvoeringen;
• armsteunen en hoofdsteunen;
• windschermen;
• opbergmogelijkheden;
• spiegels;
• beschermings- en weersaccessoires;
• verschillende laadoplossingen.

Bij sommige delen van de markt bestaat voornamelijk een vaste standaarduitvoering. In andere segmenten is een scootmobiel veel uitgebreider configureerbaar.

Daardoor wordt het onderscheid tussen modellen niet alleen bepaald door het voertuig zelf, maar ook door hoe breed het assortiment rondom dat voertuig is opgebouwd.

Merken en fabrikanten positioneren zich verschillend

Niet iedere fabrikant bedient de volledige scootmobielmarkt.

Sommige merken hebben een breed programma met compacte, middelgrote en grotere modellen. Andere fabrikanten concentreren zich sterker op één categorie of gebruikstype.

Ook verschillen fabrikanten in de manier waarop zij modellen configureren. Waar het ene merk veel verschillende losse modellen voert, werkt een andere fabrikant met minder basisvoertuigen maar meer uitvoerings- en accuvarianten.

Voor meer achtergrond over fabrikanten en hun positie binnen de markt kan ForMotionScootmobiel.nl als aanvullende bron worden gebruikt.

Bazaar kijkt daarbij niet naar de vraag welk merk “het beste” is, maar naar de manier waarop verschillende fabrikanten het beschikbare aanbod invullen.

Van productcategorie naar gebruikssituatie

Dezelfde markt kan ook vanuit gebruikssituaties worden bekeken.

Iemand die vooral kleine afstanden aflegt, kijkt naar een ander deel van het aanbod dan iemand die regelmatig lange ritten maakt. Een gebruiker die de scootmobiel regelmatig moet vervoeren, krijgt opnieuw met een andere productgroep te maken.

Daardoor lopen productsegment en gebruikssegment regelmatig door elkaar heen.

Wie vanuit de eigen gebruikssituatie verder wil bepalen welke categorie relevant kan zijn, kan bijvoorbeeld gebruikmaken van de keuzegerichte informatie op ScootmobielPlaza.nl.

Dat verschilt bewust van de benadering van Bazaar: Plaza vertrekt vanuit de gebruiker en zijn situatie, terwijl Bazaar vanuit het beschikbare marktaanbod redeneert.

Hoe ziet het commerciële aanbod eruit?

Bij commerciële aanbieders worden meerdere van deze marktsegmenten vaak naast elkaar aangeboden. Daardoor is goed zichtbaar hoe breed de scootmobielmarkt inmiddels is geworden.

Zo zijn bij Scootsters verschillende scootmobielcategorieën en uitvoeringen naast elkaar te bekijken. Zo’n commercieel assortiment kan als praktisch voorbeeld dienen van hoe compacte, traditionele, grotere en anders uitgevoerde scootmobielen binnen één aanbodstructuur naast elkaar bestaan.

Dat betekent niet dat één aanbieder representatief is voor de volledige Nederlandse markt. Het laat wel zien hoe de eerder beschreven marktsegmenten in een concreet assortiment kunnen terugkomen.

Prijs loopt door de verschillende segmenten heen

Prijs is uiteraard onderdeel van de markt, maar vormt op zichzelf geen volledige segmentindeling.

Een hogere prijs kan samenhangen met bijvoorbeeld:

• een groter accupakket;
• uitgebreidere vering;
• andere constructiematerialen;
• grotere afmetingen;
• hogere uitrustingsgraad;
• aanvullende elektronica;
• meer configuratiemogelijkheden.

Tegelijkertijd kunnen twee producten uit een vergelijkbare prijsklasse voor heel verschillende gebruikssituaties zijn ontworpen.

Voor een marktvergelijking is het daarom nuttiger om prijs te bekijken naast de productcategorie en uitrusting, in plaats van prijs als enige maatstaf te gebruiken.

De markt wordt steeds verder onderverdeeld

Wie het Nederlandse aanbod als geheel bekijkt, ziet uiteindelijk veel meer dan drie eenvoudige prijsklassen.

Er bestaan verschillende, gedeeltelijk overlappende markten voor onder andere:

• compacte scootmobielen;
• opvouwbare scootmobielen;
• driewielscootmobielen;
• vierwielscootmobielen;
• modellen voor langere afstanden;
• grotere comfortabele uitvoeringen;
• overdekte scootmobielen;
• verschillende snelheids- en bereiksklassen.

Daarbovenop komen verschillen in accu, uitrusting, merkpositionering en configuratiemogelijkheden.

Juist die combinatie bepaalt hoe een product zich binnen het totale aanbod positioneert.

Samenvatting: geen rechte ladder, maar een gelaagde markt

De Nederlandse scootmobielmarkt kan het beste worden gezien als een gelaagde aanbodstructuur.

Een eenvoudige verdeling in instap-, midden- en hogere segmenten helpt om de markt globaal te begrijpen, maar daarbinnen bestaan tal van afzonderlijke categorieën en uitvoeringen.

Drie- en vierwielers, compacte en grotere modellen, opvouwbare uitvoeringen, verschillende accusystemen en overdekte voertuigen bedienen ieder hun eigen deel van de markt. Fabrikanten en aanbieders combineren deze kenmerken vervolgens op verschillende manieren binnen hun assortiment.

Wie de markt vergelijkt, ziet daarom geen eenvoudige rangorde van goedkoop naar duur of eenvoudig naar luxe. Het is eerder een verzameling naast elkaar bestaande marktsegmenten die zijn ontwikkeld voor verschillende vormen van mobiliteit en gebruik.